Aysel ÇÖLTÜ

Aysel ÇÖLTÜ

TUTUKLULUK NEDENİYLE TÜZEL KİŞİLERLE YAPILAN KAMU İHALE SÖZLEŞMELERİ FESHEDİLEMEZ

A+A-

Ahde vefa ilkesinin bir gereği olarak, sözleşmenin taraflarınca bir sözleşmeyi sona erdirmek maksadıyla yapılan beyanlar, ancak böylesi bir yetkinin kanunda veya sözleşmede yer alması halinde hukuki sonuç doğurur. Kanun veya sözleşmenin bu neviden bir yetki vermediği hallerde yapılan sona erdirme beyanları hukuken değer taşımaz.

Kamu idarelerince tutukluk gerekçesi ile sözleşme fesihlerine sıklıkla rastlanmaktadır. 4735 sayılı kanuna göre Müteahhidin ölümü, ağır hastalığı, “tutukluluğu” veya mahkûmiyeti halinde sözleşmenin akıbetinin ne olacağı 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 17.maddesi hükmünde düzenlenmiştir. 

Buna göre: “Ağır hastalık, tutukluluk veya özgürlüğü kısıtlayıcı bir cezaya mahkûmiyeti nedeni ile yüklenicinin taahhüdünü yerine getirememesi halinde, bu durumun oluşunu izleyen otuz gün içinde yüklenicinin teklif edeceği ve ilgili idarenin kabul edeceği birinin vekil tayin edilmesi koşuluyla taahhüde devam edilebilir. Ancak, yüklenicinin kendi serbest iradesi ile vekil tayin edecek durumda olmaması halinde, yerine ilgililerce aynı süre içinde genel hükümlere göre bir yasal temsilci tayin edilmesi istenebilir. Bu hükümlerin uygulanmaması halinde, sözleşme feshedilerek yasaklama hariç haklarında 20 ve 22 nci maddeye göre işlem yapılır.” denilmektedir.

Esasında Kanun koyucu bu düzenleme ile, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirememesi halinde her halükarda sözleşmenin feshedileceği hükmüne, tutukluluk, ölüm, ağır hastalık durumlarında istisna getirmektedir. Amaçlanan sözleşmenin feshini değil sözleşmenin devamını sağlamaktır. Aksi halde taahhüdünü yerine getiremeyen yüklenicinin sözleşmesi feshedilecekken burada fesih durumu ilave şartlara bağlanmıştır.

Kanun maddesinde açıkça belirtildiği üzere; salt yüklenici firmanın yetkilisinin “tutuklanması” bir kamu özel sözleşmesinin feshini gerektirmemektedir. Fesih için yüklenicinin bu sebeple taahhüdünü yerine getirememesi ve /veya bu durumun oluşunu izleyen otuz gün içinde yüklenicinin teklif edeceği ve ilgili idarenin kabul edeceği birinin vekil tayin edilmemesi koşuluna bağlanmıştır. 
Bu nedenle sırf yüklenicinin bir yetkilisinin tutuklanması nedeniyle sözleşme fesihleri Kanuna aykırıdır ve haksız fesih durumunu ortaya koyar. 4735 sayılı Kanunda ki bu düzenleme en temel evrensel hukuk kaidesi olan ve Anayasamızda da sıkı sıkıya korunan Masumiyet Karinesi Prensibi ile de uyumludur.

İşin gereği gibi yapılmadığına yönelik herhangi bir tespiti ve Kamu İhale Sözleşme Kanunu çerçevesinde hukuki bir işlemi bulunmayan bir idarenin, tutukluluktan bahisle sözleşmeyi feshi sözleşme hukukunun hiçbir ilkesi ile bağdaşmaz haksız fesihtir ve ilerleyen dönemlerde, mahrum kalınan karın tazmini ile sonuçlanır.

Önceki ve Sonraki Yazılar